“People In Need” հայաստանյան մասնաճյուղի հասարակայնության հետ կապերի բաժին

Նախատեսվում է Ճամբարակի տարածաշրջանի գյուղերում իրականացնել զարգացման ծրագրեր

“Միգրացիայի և ապաստանի ոլորտում երրորդ երկրների համագործակցության” թեմատիկ ծրագրի “Հայաստանում միգրացիոն հոսքերի կառավարման հզորացում” նախագիծը, որը իր մեկնարկը Հայստանում սկսել է  2009 թվականի փետրվարից Եվրամիության և Չեխիայի կառավարության ֆինանսավորմամբ, իրականացնում է “People In Need” (PIN) չեխական ընկերության  հայաստանյան մասնաճյուղը,  ՄԱԿ-ի հայկական ասոցիացիայի (Armenian UN Association) հետ համատեղ:

Ծրագրով ամրագրված Վիրտուալ հիմնադրամի ստեղծումը հնարավորություն կտա իրականացնել հավանական ֆինանսների հայթայթում, վերլուծություն  հայկական սփյուռքում, բացահայտելու համար արդյունավետ ֆինանսների  հնարավորությունները և դրանց օգտագործումը հայրենիքում: “People In Need” ընկերության հայաստանյան մասնաճյուղի հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պատասխանատու Գալուստ Նանյանի հավաստմամբ Վիրտուալ հիմնադրամի միջոցներից կֆինանսավորվեն ՀՀ համայնքային զարգացման տարաբնույթ ծրագրեր: Նույն բաժնից հայտնում են նաև, որ ծրագիրը իրականացվում է Երևան քաղաքում և ՀՀ չորս մարզերում` Գեղարքունիք, Շիրակ, Կոտայք և Լոռի:

Գեղարքունիքի մարզում “People In Need” ընկերության հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից ընտրվել է Ճամբարակի տարածաշրջանը, որտեղ ընկերության ղեկավար` Էդուարդ Սարկիսյանը Գեղարքունիքի մարզպետարանի աշխատակազմի տարածքային կառավարման վարչության գլխավոր մասնագետ Ռիտա Հովհաննեսյանի ուղեկցությամբ հանդիպումներ է ունեցել տարածաշրջանի 11 համայնքապետերի և լայն հասարակության հետ:

Հանդիպումների ընթացքում համայնքապետերը լրացրել են ընկերության կողմից պատրաստված հատուկ հարցաշարերը, որից հետո պարզ է դարձել, թե տվյալ համայնքները առաջնային ինչ խնդիրների լուծման կարիք ունեն:

Հարցաշարերի վերլուծություներից հետո նախնական ընտրվել են Ճամբարակի տարածաշրջանի  Գետիկ, Թթուջուր և Մարտունի համայնքները:

“People In Need” ընկերության հայաստանյան մասնաճյուղի հասարակայնության հետ կապերի բաժնից հայտնում են, որ արդեն իսկ վերը նշված երեք համայնքների համար ստեղծվել է Ռեսուրս կենտրոն , որի համակարգողը նշանակվել է “People In Need” ընկերության կողմից:

“Ռեսուրս կենտրոնի  կողմից կգնահատվի, թե այդ համայնքներից յուրաքանչյուրը կոնկրետ ինչ ծրագրերի կարիք ունի և ընկերության կողմից ստեղծված Ռեսուրս կենտրոնը կպատրաստի զարգացման ծրագրեր, որն էլ այնուհետև Վիրտուալ հիմնադրամի միջոցով կներկայացվի տարբեր միջազգային կազմակերպություններին և դոնորներին ֆինանսավորվելու համար”,- ասում է Է. Սարկիսյանը և հավելում, որ բացի այդ Ռեսուրս կենտրոնը նշված համայանքերի բնակիչներին կտրամադրի իրավաբանական, տնտեսագիտական և այլ խորհրդատվություններ:

Հիշեցնենք, որ “Հայաստանում միգրացիոն հոսքերի կառավարման հզորացում” նախագծի շրջանակներում ընտրված բոլոր մարզերում նույնպես “People In Need”-ի կողմից կընտրվեն փոքր համայնքեր, որտեղ կփորձվի աջակցել և իրականացնել զարգացման տարաբնույթ ծրագրեր, սկսած սոցալական բարելավումից մինչև տնտեսական ծրագրերի իրականացումը:

“Վիրտուալ հիմնադրամի գաղափարն այն է, որ յուրաքանչյուր ոք կարող է առաջարկել տարբերակներ, թե ինչպես կարող են Սփյուռքում  բնակվող մեր հայրենակիցները իրենց ներդրումն ունենալ  վերս նշված ծրագրում, որով պայմանավորված կնվազի ՀՀ մարզերից միգրացիայի արտահոսքը”,- ասում է Է. Սարկիսյանը:

Հարցաշարերի վիճակագրության համաձայն, օրինակ, հիշյալ համայնքներից 2008 թվականին արտագնա աշխատանքի են մեկնել 119 հոգի, իսկ այս տարի` 88, ինչը պայմանավորված է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պատճառով:

“Բայց դա լուծում չէ և հետագայում ճգնաժամի դադարից հետո, եթե մենք այդ համայնքներում զարգացման ծրագրեր և աշխատատեղեր չստեղծենք, ապա յուրաքանչյուր տարի սպասվում է մեծ թվով մարդկանց արտահոսք”,- ասում է Է. Սարկիսյանը:

Ընկերության հասարակայնության հետ կապերի բաժնից հայտնում են նաև, որ Թթուջուր, Գետիկ և Մարտունի համայնքերում առկա բազան ուսումնասիրելով հայտնի է դարձել, որ ներկայում`Թթուջուր համայնքում բնակվում է 1083 մարդ, Գետիկում` 483, իսկ Մարտունի համայնքում` 593:

Նշված համայնքերի բնակչության եկամուտների տարբեր աղբյուրները ուսումնասիրելիս պարզ է դառնում, որ, օրինակ, Թթուջուր համայնքում աշխատավարձ է ստանում բնակչության 23 %-ը, թոշակ է ստանում` 38%-ը , նպաստներ են ստանում 36 %-ը, տնամերձից և օժանդակ տնտեսությունից եկամուտներ են ստանում 2%-ը , իսկ արտերկրում բնակվող հարազատներից դրամական օգնություն են ստանում 2 %-ը:

Գետիկ համայնքում աշխատավարձ է ստանում բնակչության 8 %-ը , գործարարությամբ զբաղվում է 0,5%-ը,  թոշակ է ստանում` 17 %-ը, նպաստներ են ստանում 5 %-ը, տնամերձից և օժանդակ տնտեսությունից եկամուտներ են ստանում 57,5 %-ը , իսկ արտերկրում բնակվող հարազատներից դրամական օգնություն են ստանում 12 %-ը:

Մարտունի համայքնում աշխատավարձ է ստանում բնակչության 10 %-ը, գործարարությամբ զբաղվում է 7 %-ը,  թոշակ է ստանում` 60 %-ը, նպաստներ են ստանում 9 %-ը, տնամերձից և օժանդակ տնտեսությունից եկամուտներ են ստանում 10 %-ը, իսկ արտերկրում բնակվող հարազատներից դրամական օգնություն են ստանում 4 %-ը :

Լեզունների իմացության մասով նշենք, որ, օրինակ, Թթուջուր համայնքում 1083 բնակչից հայերենին տիրապետում են 1001 մարդ , իսկ բացի հայերենից ռուսերենին տիրապետում են 600-ը, անգլերենին` 16-ը, գերմաներենին` 95, իսկ թուրքերենին/ ադրբեջաներերնին` 200 հոգի:

Գետիկ համայնքում բացի հայերենից , օրինակ, ռուսերենին տիրապետում են 200 հոգի, գերմաներենին` 6-ը, իսկ ադրբեջաներենին` 12-ը:

Թթուջուրի գյուղապետը իր համայնքի առաջնային զարգացման գլխավոր ուղղություններից նշել է, որ առաջնային է համարում գյուղի համար ձեռք բերել գյուղտեխնիկա, տոհմային անասունների և էլիտար սերմերի ներմուծումը, բուսաբուծության և անասնապահության մոնիտորինգի կազմակերպումը, ինչպես նաև համայնքում առկա հանքային ջրի գովազդը զբոսաշրջիկներին գրավելու նպատակով: Վերջինս նաև նշել է, որ նշված գլխավոր ուղղությունները հաստատվել են ավագանու կողմից:

Մարտունի համայնքի գյուղապետն էլ նշել է, որ իր համայնքում զարգացման գլխավոր ուղղությունները մշակույթի համալիրի նորոգումն է, ինչպես նաև խմելու ջրի խողովակաշարի վերանորոգումը և գյուղամիջյան ու հանդամիջյան ճանապարհների նորոգումը: